Omurgamızın yana eğilmeleriyle oluşan skolyoz, pek sık rastlanmasa da azımsanamayacak kadar mağduru olan bir omurga rahatsızlığıdır. Türkiye’de 2 milyonun üzerinde insanın sahip olduğu düşünülen bu rahatsızlığın genelde sebebi bilinmemekle beraber birkaç farklı nedeni bulunabilir.
Skolyoz doğuştan geliyor olabilir. Bu durumda gebelik döneminden kalan bir problem sonucu ortaya çıkar. Beyin felci sonucunda ya da kas ve sinir hastalıklarına bağlı da görülebilir. Genellikle normal gelişen bir omurgada, nedeni belli olmadan aniden baş gösterebilir. Bel ağrıları, sırttaki kozmetik kusurlar, gözle görülen bel eğiklikleri gibi belirtilerle kendisini gösteren skolyoz, tam olarak tedavi edilemese de eğriliğin durdurulması adına skolyoz korsesi kullanılır.
Skolyoz Korsesi Nedir?
Skolyoz korsesi, skolyozlu bireyin omurgalarındaki eğriliklerin, rahatsızlık tam olarak tedavi edilemediğinden, şimdilik artmasını önlemek için tasarlanan, genellikle içerden giyilen ama dışarıdan da giyilebilen modelleri olan giysidir. Kişiye özel olarak üretilir.
Ne Kadar Kullanılır?
Kemik gelişimi tamamlana dek takılan korselerin kullanım süresi eğriliğin büyüklüğüne göre değişir ve bu genelde ergenliğin bitişine kadar devam eder. Çocuklukta konulan teşhislerde ve bazı durumlarda bu süre yıllar bazında uzayabilir. Kullanım zamanları ve amaçlarına göre farklı skolyoz korse tipleri mevcuttur.
Skolyoz Korse Tipleri
- Milwaukee korsesi, bir CTLSO’dur. Postop dönem (ameliyat sonrası) için kullanılan bu tip korseler genelde ağır,metal materyal yoğunluklu, dıştan giyilen eski tip bir korse olduğundan pek tercih edilmez.
- Boston korsesi(TLSO) günümüzde en çok tavsiye edilen ve Türkiye’de sıklıkla kullanılan korse tipleri içerisinde yer alan bu korse, tüm vücudu sarıp omurga hareketlerini büyük ölçüde kısıtlamak ve eğriliği düzeltmek amacıyla kullanılan korsedir. Genellikle kalça hizasından başlayıp, göğüs bölgesine kadar uzanan korse tipidir. Kıyafetlerin içinden giyilebilir ve görece konforlu olması sebebiyle çokça tercih edilir.
- Wilmington korsesi, Boston korsesine benzer yapıdadır. Ön tarafından kapatılabilir ve yine Boston korsesi ile benzer materyallerden kişiye özel olarak üretilir.
- Gece korsesi, kişiye özel hafif bir materyal olan plastikten yalnızca uyku sırasında kullanılması için üretilir. Diğer korse modellerinden kalıbın alınması sırasında uygulanan teknikler sayesinde ayrılır ve bu sayede sırt bölgesine daha büyük bir baskı uygular.
- Rigo-Cheneau korsesi, kişiye özel asimetrik yapılan korse tipidir. Eğriliklere göre bası noktaları değişiklik gösterir. Baskı sonucu eğriliğin kaçması için boşlukları vardır.
- Spine-Cor korsesi, yumuşak bezden ve çeşitli bantlardan oluşan bir korsedir. Fakat gece korsesi ve bu yumuşak korsenin başarısız sonuçları oldukça fazladır.
Skolyoz Korsesi İçin Ölçü Nasıl Alınır?
Korse tedavisi kişiye özel yapılmalıdır. Daha önceden hazırlanmış skolyoz korseleri, çeşitli sorunlara yol açabilmektedir. Bu sorunların başında hijyen, baskılama ve konfor sorunları gelir. Tedavi başlangıcında doktorun önerdiği korse çeşidi için ölçü alınır. Ancak bu noktada hastaların aklını bir soru kurcalayabilir. Skolyoz korsesi için ölçü nasıl alınır? Skolyoz korsesi ölçüsü, alçılama yoluyla ya da bilgisayar yardımıyla alınır.
- İlk olarak hastanın özel bir pano önünde belirli bölgelerine işaretlemeler yapılır.
- İkinci olarak yapılan bu işaretlemeler referans noktaları kabul edilerek, hastanın çevre ölçüleri alınır.
- Daha sonra hastanın takibi için fotoğrafları çekilir.
- Son aşamada ise hastanın vücuduna alçılama yapılarak korsenin kalıbı çıkarılır.
- Bilgisayar ve kameral yardımıyla çocuğun yüzeysel görüntüsü alınarak ölçü de alınabilir.
Skolyoz Korse Tedavisi
Skolyoz genelde ergenlik döneminde kendisini gösterse de çocuklar ve yetişkinlerde de bulunabilir. Ergenlik ve çocukluk dönemindeki skolyoz vakaları için, eğer eğrilik 20-25 ila 45 derece arasında ise skolyoz korse tedavisi tercih edilir. Skolyoz korse desteği yalnızca belirli eğrilik açıları için kullanılır. 45 dereceden fazla eğrilikler için genellikle ameliyat tedavisi uygulanır.
Skolyoz Korse ile Düzelir mi?
Unutmamak gerekir ki korse tedavisi skolyozu tamamen ortadan kaldırmaz. Yani skolyoz korse ile düzelir mi? Sorusunun cevabı maalesef hayır. Korse tedavisi sırasında eğrilik düzelse bile korse çıkartılınca eğrilik 24 saat sonra eski haline geri döner. Ancak korse kullanımı hastanın mevcut durumunu korumasını sağlar ve skolyozun ilerlemesine engel olur. Eğriliklerin ilerlememesi adına, iskelet gelişimi tamamlana kadar korse ve yardımcı tedaviler kullanılır. Genellikle ergenlerde tedavide üst aşamalara çıkıldığında 20 saatten fazla korse kullanımı önerilir. Birçok ortopedist günde en az 18 saatlik kullanımlar önerse de ideal kullanım süresinin 23 saat olduğunu söylemektedir.
Skolyoz korse tedavisi tanının koyulmasından başlar ve aşamalarla ilerler. Skolyozun teşhisi genellikle gözlem ve çeşitli görüntüleme yöntemleri kullanılarak yapılır. Yetişkinlerde gözlemin yanı sıra vakanın şiddetine göre bilgisayarlı tomografi (BT) veya Manyetik Rezonans (MR) kullanılabilir. Vakanın skolyoz teşhisi için eğriliğin 10 dereceden fazla olması gerekir. 10 dereceden küçük eğrilikler skolyoz değil, spinal asimetri olarak adlandırılır.
Skolyozun Dereceleri
- Hafif skolyoz, omurlardaki eğriliğin 10 ila 20 derecenin arasında olduğu skolyoz tipidir. Genellikle tedavi gerektirmez ancak hasta olası bir ilerleme durumu için belirli aralıklarla muayene edilmelidir. Bu eğriliklerde skolyoza özgü egzersiler yapılabilir.
- Orta derece skolyoz, eğriliğin 20 ila 45 derece arasında olduğu genelde çocuk ve ergenlerde kendisini hafif semptomlarla gösteren tiptir. Bu skolyoz tipinde cerrahi işlem tercih edilmez. Genelde iskelet gelişimi devam edene dek korse tedavisi uygulanır.
- Şiddetli skolyoz, eğriliğin 45 derece ve üstü olduğu durumlarda kullanılan bir tabirdir. Bu noktada korse tedavisi yerine cerrahi işlemler tercih edilir. Skolyoz ameliyatıortalama 3-4 saat sürmektedir.
Skolyoz tedavi edilmezse bazı problemler ortaya çıkabilir. İlerlemesi durulmayan bir skolyoz vakası göğüs kafesini etkileyeceğinden hastada nefes darlığı ve bazı kalp rahatsızlıkları gözlemlenebilir. Bunun yanında ilerleyen skolyoz kozmetik bazı sorunlar doğurabilir.
Skolyoz Korsesinin Avantajları
Skolyozu olan hastalar günlük işleri ile ilgilenirken rahatsızlıklarının ilerlememesi adına korse kullanır. Bu hastalar için skolyoz korsenin avantajları vardır. Hastalar genellikle kıyafet içine giyilen, dışından görünmeyen bu korseleri oldukça rahat kullanabilir. Günümüzde üretilen korseler eski modellerine göre oldukça konforlu ve rahattır.
Cerrahi işlemler göz önüne alındığında erken tanı koyulmuş bir skolyoz hastası korse tedavisi ile hastalığın ilerlemesini durdurabilir; böylece genellikle skolyoz ameliyatına ihtiyaç duyulmaz. Ayrıca skolyoz, muhtemel kalp ve akciğer problemlerine yol açtığından bu gibi olası durumların da -hastalığın ilerleyişini durdurmak suretiyle önüne geçilir.
Skolyoz Korsesi Zararları
Konu pek sık duyulmayan bir rahatsızlık ile ilgili olduğundan, insanların korkması ve skolyoz korsesi zararları gibi araştırmalar yapması doğaldır. Orta ve bazı durumlarda doktorun da görüşüne bağlı olarak hafif şiddetli skolyoz vakalarında korse kullanılır. Skolyoz korsesi diğer korselerden farklı olarak sırtın bazı bölümlerine baskı yapmak için üretilir. Bu nedenle sırtta, özellikle korse tedavisi başlangıcında, bir miktar rahatsızlık hissedilebilir.
Bunun dışında bazı durumlarda ciltte çeşitli kızarıklıklar oluşabilir. Bu kızarıklıklar genellikle korsenin çıkarılmasından sonra, 30 dk içinde geçer. Eğer geçmiyorsa doktora başvurulmalı ve korse hakkında birkaç düzenleme yapılmalıdır.
Korse kullanımı sırasında korsenin baskı yaptığı noktalarda bazı yaralar oluşabilir. Bunun oluşmasını önlemek için alkol ile masaj yapmak iyi bir yoldur. Bu sayede cilt o bölgede kalınlaşır ve baskılar yaralara neden olmaz.
Skolyoz korseleri kesinlikle nefes darlığına yol açmaz.
Skolyoz Korsesi Fiyatları
Günümüzde, skolyoz vakalarında, insanlar için korsenin fiyatı da tedavinin kendisi kadar önemli olabiliyor. Hastaların tedavi süreci boyunca kullanacağı bu medikal ürünlerin kişiye özel olarak üretilmesi uygundur. Genelde aynı materyaller kullanılsa da vakanın şiddetine göre farklı korse türleri ve tedavi süreçleri uygulanabileceğinden skolyoz korsesi fiyatları kişiye özel olarak belirlenmelidir. Tedavide doktorunuzun testler sonucunda kişiye özel önereceği skolyoz korselerini tercih etmek, tedavi süreci için çok önemlidir.
Çocuklarda Skolyoz Korsesi
Genellikle ergenlik döneminde kendisini gösterse de skolyoz çocuklar için de ciddi bir risk taşır. Özellikle kız çocuklarında görülmektedir. 10 ila 13 yaş arası kız çocukları ya da 9-12 yaş aralığında erken büyüme dönemindeki erkek çocuklarda erken teşhis çok önemlidir. Aksi halde bu dönemde çok hızlı büyüdüklerinden, hastalık ciddi oranda ilerleyebilir. Çocuklarda belirleyici bir semptom görülmeyebilir. Yine de bazı durumlarda şiddetli olmayan bir ağrı doktora gitmek için iyi bir işarettir.
Genellikle ayakta durma testi uygulanarak hastalığın teşhisi yapılır. Bu testte ayaklar birleştirilir. Eller, avuçlar birbirine yapışacak şekilde birleştirilir ve birleşen ellerin parmakları iki ayağın tam ortasını gösterecek şekilde aşağı bakar. Bu pozisyonda eğilen kişinin sırtının bir tarafı 1 cm kadar daha yukarıda veya aşağıda ise kişiye diğer bazı testlerle birlikte doktor tarafından skolyoz tanısı konur. Çocuklarda skolyoz korsesi kullanımı hastalığın şiddetine göre belirlenir. Hafif şiddetli hastalarda yalnızca gözlem tavsiye edilirken orta şiddetli hastalarda korse kullanımı genellikle gereklidir.
Yetişkinlerde Skolyoz Korsesi
Yetişkin vakalarda genellikle dejeneratif skolyoz görülür. Bu yaşlanmaya bağlı olarak görülen bir skolyoz şeklidir. Bununla beraber daha önceden keşfedilmemiş ve ilerlemiş bir pediatrik skolyoz da olabilir. Tanının iskelet büyümesi tamamlandıktan sonra koyulması (erişkinlik döneminde) nedeniyle yetişkin skolyoz olarak adlandırılır.
Yetişkinlerde skolyoz korsesi genel olarak tavsiye edilmez. Skolyoz korsesi, hastalığın ilerleyişini durdurmada ergen ve çocuklarda kullanılır. Genelde kullanılan model Boston korsesi modelidir. Bu korse omurganın hareketini sınırlamak üzere tasarlandığından yetişkinlere önerilmez. Sebep olabileceği bazı olumsuz durumlar büyüme dönemlerinde atlatılabilirken yetişkinlerde bu yapılamaz. Aynı zamanda bir yetişkinin gün içerisinde sürekli korse takması fikri hastalara konforlu görünmez. Bu nedenle orta ve hafif şiddetli yetişkin skolyoz vakalarında genellikle destek tedaviler kullanılır.
Skolyoz Korsesi Ankara
Hastalığın tedavisinde yetişkin bireyler için genelde konservatif tedavi uygulanır. Bu hastanın yakından gözlemlendiği bir tedavi yöntemidir. Bununla birlikte hastanın mevcut hafif ağrılarının giderilmesinde reçetesiz ağrı kesiciler kullanılabilir. Ağrı kesiciler ile birlikte doktorla, hastaların mevcut durumunu ve sağlığını korumak için bazı egzersizler de önerebilir. Bu duruş egzersizleri, yüzme gibi hafif egzersizlerdir.
Bazı yetişkin skolyoz vakalarında destek tedaviler ve basit ağrı kesiciler yetersiz kalır. Bu durumda doktor cerrahi yönteme başvurabilir. Ancak bu, pek tercih edilmez. Ameliyat sırasında ve sonrasında oluşabilecek bazı durumlar risk taşır. Bu nedenle ameliyat tedavisi son çare olarak ele alınır.
Sıkça Sorulan Sorular
Yetişkinlerde skolyoz korsesi kullanılır mı?
Yetişkinlerde skolyoz korsesi genel manada önerilmemektedir. Skolyoz için kullanılacak korse, rahatsızlığın ilerleyişini önlemede ergen ve çocuklarda tercih edilmektedir. Sıklıkla tercih edilen korse; Boston korsesi tipidir. Skolyozun ilerleyişini durdurmada kullanılan Boston korsesi modeli, omurganın hareketlerini sınırlandırmak için tasarlandığı için yetişkinlerde önerilmemektedir.
Skolyoz korsesi kaç yaşına kadar takılır?
Skolyoz korsesi, kemik gelişiminin devam ettiği süreçler olan 14-16 yaş altında ve 20 derecenin üzerinde seyreden eğriliklerde tercih edilmektedir. Sıklıkla küçük yaşlarda meydana gelen ve ergenlik bitimine dek ilerleyen skolyoz yetişkinlik döneminde ya tamamen durmaktadır ya da ilerlemesi çok yavaş seyretmektedir. Kısaca özetlemek gerekirse; skolyoz korsesinin, iskelet yani kemik gelişimi büyümesi bitene dek kullanılması tavsiye edilmektedir.
Skolyoz korsesi günde kaç saat takılmalı?
Skolyoz korsesi, günde 16 ila 23 saat arasında değişkenlik gösteren süre boyunca kemik gelişimi tamamlanana kadar kullanılmalıdır. Kemik gelişimi olgunlaştığında skolyoz korsesinin sadece gece kullanıldığı tedavi rejimine geçiş yapılabilir. Bilinmelidir ki; skolyoz korsesinin günlük kullanım zamanları ve aralığı korsenin çeşidine göre değişkenlik gösterebilmektedir. Bu süreç boyunca skolyoz konusunda uzman bir hekime muayene olarak kontrollerinizi aksatmamanız büyük önem arz etmektedir.
Skolyoz korse tedavisi ne kadar sürer?
Skolyoz korse tedavisi iskelet gelişiminin devam ettiği 14-16 yaş altında tercih edilen bir yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır. Bununla birlikte skolyoz korse tedavisi günde 16 ila 23 saat aralığında farklılık gösterebilen süre boyunca kemik gelişimi tamamlanana dek kullanılmalıdır. Ayrıca belirtmek gerekir ki; skolyoz korse tedavisi esnasında hekiminize kontrollerinizi aksatmamanız tedavinin başarılı olması açısından önem taşımaktadır.
Skolyoz korsesi işe yarıyor mu?
Skolyoz tedavisi için kullanılan korsenin başarı oranını etkileyen en temel faktör; hasta uyumudur. Korse tedavisi çocuk büyümeye devam ederken başladığında, skolyoz eğriliği açısının çok yüksek olmadığı durumlarda, korsenin başarılı bir şekilde oturduğu çocuklarda ve korseyi günde 23 saat kullanan hastalarda en iyi sonuçlar alınmaktadır. Büyümesi devam eden çocukların yüzde sekseninde skolyoz korse tedavisi başarılı olabilmektedir.
Skolyoz Korsesi ne zaman yenilenmeli?
Skolyoz korsesi, öngörülen etkiyi sağlayamıyor ve korse içinde çekilen röntgende beklenilen iyileşme sağlanamıyorsa skolyoz korsesi yenilenmelidir. Kontrol röntgenleri arasında (iki kontrol röntgeni) omurga boyu >4 cm’den fazla değişmişse beklenilen etkiyi yaratamayacağından dolayı yenilenmelidir. Skolyoz korsesi istenilen etkinin tersine bir problem oluşturuyorsa kullanım sonlandırılmalıdır.