Kifoz, halk arasında kamburluk olarak anılır. Küçük çocuklardan yaşlılara kadar geniş bir kesimi ilgilendiren hastalık, hayati tehlike oluşturabilir. Omurganın öne eğrilme durumu olarak tanımlanan sorunda;
- Sırttaki öne eğiklik normalin üzerine çıkarken
- Beldeki çukurluk da kaybolur.
Sırt ve göğüs bölgesini ilgilendiren bu sorun sadece fiziksel anlamda değil psikolojik anlamda da yaşam kalitesini olumsuz yönde etkiler.
Kifoz Nedir?
Omurganın öne eğrilmesiyle gözle görülür bir hal alan kamburluk, doğuştan olabildiği gibi sonradan da gelişebilir.
- Çocuk yaşta görülen kamburluk; kalp ve akciğer hastalıklarını tetikler.
- İleri yaşta görülen kamburluk; akciğer kapasitesini düşürür.
- Bu durum ilerledikçe her yaş grubunda hayati tehlikeye zemin hazırlar.
Kamburluğun fizyolojik açıdan değerlendirildiğinde normal sayılan sınırları vardır. Bireylerin farklı duruş pozisyonları ve doğal kifozu olabilir. Ayakta dururken çekilen yan radyografide kamburluk sınırı 20-50 derece arasında değişir. Normal sınırlar içinde görülen bu değeri aşan eğrilikler kifoz hastalığı olarak adlandırılır.
Omurganın sahip olduğu normal eğrilik, denge için büyük öneme sahiptir. İnsanın normal durmasını sağlayan doğal eğriliğin büyümesi ya da küçülmesi halinde duruş anormalleşir ve dik durmak imkânsız hale gelir.
- Kifoz her yaştan hasta için risk teşkil eder.
- Bu durum kemikleri hızlı bir şekilde büyüdüğü ergenlik döneminde daha sık görülür.
Eğrinin büyüklüğü hastalığın şiddetini belirler. Eğri ne kadar büyükse durum o kadar ciddidir. Belirti göstermeye hafif eğriliklerde sırt ağrısına rastlanır. Şiddetli eğriler omurgada deformasyon ve sırtta görünür bir kamburluğa neden olur.
Kamburluk Neden Olur?
Doğuştan oluşabilen hastalık nedenlerinin doğru ve zamanında teşhis edilmesiyle etkili bir tedavi planı oluşturulabilir. İdiopatik (sebebi bilinmeyen) kifozun yanı sıra verem hastalığı, omurgada oluşan iltihap, kaza veya darbeyle görülen omurga kırıkları, dokularda tahribat kifoz neden olarak sayılabilir.
Kifoz Belirtileri Nelerdir?
Kifoz belirtileri şiddetine uygun olarak az ya da çok görülür. Semptomlar eğriliğin nedenine, ciddiyetine ve büyüklüğüne göre değişir. En sık görülen kifoz belirtileri arasında;
- Sırt veya omuzda ağrı
- Sırtta şekil bozukluğu
- Duruş bozukluğu
- Aşırı yorgunluk
- Solunum güçlüğüne neden olacak nefes darlığı
- Omuzların öne düşmesi
Bebeklerde ve çocuklarda kifoz belirtileri değişiklik gösterebilir. Başka hastalıkların belirtileriyle karıştırılan semptomların artması ve günlük hayatı olumsuz yönde etkilemeye başlamadan hekime başvurulmalıdır.
Erken teşhis, doğru tedavi ve etkili bir egzersiz programı hastalığın ilk evrelerinde şikâyetlerin azalmasına yardımcıdır.
Anormal eğriliğin diğer sebepleri arasında; kırıklar, osteoporoz, disk dejenerasyonu, çeşitli sendromlar ve kanser sayılabilir.
Kifoz Tanısı Nasıl Konulur?
Kifoz durumu, sırtın abartılı bir şekilde öne doğru durmasıdır. Her yaşta ortaya çıkabilen bu durum genellikle yaşlı kadınlarda görülmektedir. Yaşa bağlı oluşan kifoz, genel olarak omurga kemiklerinin sıkışması ve çatlamasına sebep olan güçsüzlükten meydana gelir. Kifoz belirtileri ise genel olarak omurların kama şeklini almasıyla meydana gelir ve sırtın üst kısmında oluşur. Aynı zamanda boyunda kifoz gibi problemlerde meydana gelebilmektedir. Kifoz açısının aşırı ilerlediği durumlarda ise eğer cerrahi dışı yöntemler başarılı değilse, omurgada gerekli görüldüğü durumlarda cerrahi yöntemler uygulanmaktadır. Ancak bundan öncesinde uygun tanı yöntemlerinden yararlanmak ve sorunun net bir şekilde tespit edilmesi gerekir.
Kifoz tanısı tam olarak bir fizik muayene ile birlikte sağlık geçmişi göz önüne alınarak yapılır. Alanında uzman bir doktor tüm omurgayı ve bazı durumlarda alt kısımdaki uzuvları içeren bir röntgen ile detaylı bir şekilde değerlendirme yapar. Fizik muayene sürecinde belirtilen öne eğilme ile beraber sırt kısmında anormal bir kamburluk oluşur. Bu durumu daha iyi bir şekilde tespit etmek için gerekirse özel röntgen teknikleri kullanılabilir. Tanı yöntemleri arasında MR, sinir testleri, grafi veya BT taramaları ile kemik yoğunluğu testleri vardır. Tüm bu görüntüler omurgadaki enfeksiyon veya tümörü tespit edebilir.
Ameliyatsız kifoz tedavisi için mutlaka uygun tanı yöntemleriyle teşhis etmek ve en doğru tedaviyi uygulamak gerekir. Bu aşamada sırtın üst kısmında, omurgada öne doğru eğilmede bir artış görünüyorsa mutlaka doktordan randevu almak gerekir.
Kamburluk Nasıl Düzelir?
Kifoz tanısı hasta hikâyesi ve fiziki muayene eşliğinde konabilir. Belirgin eğrilikler ebeveynler tarafından görülür. Aileyi tıbbi yardım almaya iten en önemli motivasyon kozmetik görünümle ilgili endişelerdir. Hekim tıbbi hikâyeyi dinler ve fiziksel muayene yapar. Başlangıç seviyesinde ve hafif vakalarda teşhis zor olabilir.
İleri seviyede hastalığın teşhisi için ileri tanı tetkiklerine başvurulur. Röntgen, pulmoner fonksiyon testleri ve manyetik rezonans görüntüleme eşliğinde hastalığın diğer organlara etkisi ve durumu belirlenirken, solunum fonksiyon testiyle de akciğerlerin çalışma kapasitesi belirlenir.
- Doğuştan (konjenital) kifoz
- Gelişimsel kifoz ve
- Travmatik kifoz değerlendirmesinin doğru yapılması tedavi yönteminin belirlenmesinde önemli rol üstlenir.
Doğuştan (konjenital) kifoz; klinik olarak değerlendirilmelidir. Çocuk büyüdükçe deformasyonun da büyümesi beklenir. Gerekli olduğu anda yaşa bakılmaksızın cerrahi müdahale yapılmalıdır.
Gelişimsel kifoz; günlük aktivitelere bağlı olarak artan ağrılara duruş bozukluğunun eşlik etmesi halinde etkili tedavi planının zaman kaybetmeden yapılması önerilir.
Travmatik kifoz; bu durum felç benzeri nörolojik sorunlara da zemin hazırlar. Tedavide amaç omurga deformitesini düzeltmek, ağrıyı azaltmak, kaybolan nörolojik fonksiyonları geri kazanmak ve stabilizasyon sağlamaktır. Bu süreçte ciddi ameliyatlara ihtiyaç duyulur.
Kamburluk Önlenebilir mi?
Duruş bozukluğuna bağlı kifoz için egzersiz planı önerilir. Bacak kaslarının uzatılmasına ve omurga çevresindeki kasların güçlendirilmesine yönelik olan egzersizlerle hastalığın ilerleme hızı yavaşlatılabilir.
Eğriliğinin arttığı hastalara cerrahi tedavi uygulanmalıdır.
Operasyonla kamburluğun düzeltilmesi ve eğriliğin ilerlemesi engellenir.
Kifoz, ilerledikçe ciddi sırt ağrılarına neden olurken nefes alıp vermede yaşanan sorunlar ile birlikte kozmetik problemler psikolojik travma yaratır. Kamburluğun kalıcı hâle gelmesi sosyal yaşantıyı da olumsuz etkiler. Kamburluk ölçümü yapılarak omzun takibe alınması son derece önemlidir.
Hareketsiz yaşama bağlı olarak ortaya çıkan sırt ağrılarında ve kamburlukta doğru ve düzenli egzersize eşlik eden yüzme aktivitesi sırtın yanı sıra karın kaslarını da güçlendirir.
Kifoz Tedavi Yöntemleri
Kifoz tedavi yöntemi sorunun derecelendirilmesiyle seçilir. İlerleyen ve belirli sınırı aşan derecelerde tıbbi müdahale gerekir. Çocukluk çağında görülen ve 60 dereceyi aşan eğriliklerde ilerleme hızının yavaşlaması için korse kullanımı önerilir. Tavsiye edilen şekilde kullanılan korseyle kamburluk istenen seviyeye geriler.
Korse kullanımına rağmen ilerleyen hastalıkta cerrahi müdahale zorunlu hale gelir. Hayatı tehlike oluşturacak akciğer sorunlarının giderilmesi için cerrahi müdahale önerisinin mutlak suretle değerlendirilmesi kaliteli bir yaşam için şarttır.
Çocuklar için acil olarak önerilen cerrahi müdahalede amaç; ilerleyen yaşlarda ortaya çıkması muhtemel kalp ve akciğer sorunlarının önüne geçmektir.
Kamburluk tedavi planı nasıl yapılır?
Hastanın yaşı, genel sağlık durumu, kalan büyüme miktarı, kifoz türü ve eğrinin şiddeti tedavi planı üzerinde etkili faktörler arasında sayılabilir. Hasta ihtiyaçlarına bağlı olarak değişmekle birlikte 70-75 dereceden az eğiklik, postural ve Scheuerman kifozlu hastalarda cerrahi olmayan yöntemler denenir.
Cerrahi olmayan tedavi; düzenli gözlemin ön planda olduğu tedavide ziyaretlerin periyodik olması ve aksatılmaması son derece önemlidir. Eğri artmadıkça farklı bir tedaviye gerek kalmaz.
Kifoz Tedavisi Ankara
Spesifik egzersizler kasları güçlendirerek sırt ağrısını hafifletmeyi ve duruşu düzeltmeyi amaçlar. Hekim tarafından önerilen steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar sırt ağrılarını hafifleterek yaşam konforunu olumlu yönde destekler. Korse önerisi iskelet olgunlaşana ve büyüme tamamlanana kadar ihtiyaca uygun değişik şekillerde uygulanır.
Kifoz Ameliyatı
Bu aşamada akla gelen ilk soru cerrahi tedaviye ne zaman ihtiyaç duyulduğudur. 70-75 derece üzerindeki eğrilerde cerrahi müdahale önerilmektedir. Doğuştan kifozlu hastalara da ameliyat önerilir. Cerrahi olmayan tedavi süreci sonunda iyileşme görülmemiş ve bel-sırt ağrılarının şiddeti artmışsa cerrahi müdahale kaçınılmaz hale gelir. Başarılı bir ameliyatın hedefi;
- Eğrilik derecesini azaltmak
- Eğriliğin ilerlemesini durdurmak
- Sırt ağrılarını hafifletmek
- Fiziksel ve psikoloji yaşamı normale çevirmektir.
Eğrilik derecesinin şiddetine bağlı olarak kifoz operasyonuna “osteotomi” adı verilen omurga kemiğinden parça çıkartma ve düzeltme uygulaması dâhil edilebilir.
- Kişiden kişiye değişmekle birlikte rutin uygulamalarda hasta ameliyattan 24 saat sonra ayağa kaldırılır.
- 3-4 gün içinde de hastaneden taburcu edilir. İhtiyaca göre ameliyatın ardından kısa süreli korse kullanımı önerilebilir.
- Çocukların okula dönme süresi tahmini 3-6 haftadır.
- Yürüyüş ve yüzme gibi egzersizlere 3 ay sonra izin verilir.
- Ayın sonunda hasta bisiklete binebilir.
- İlk yılın sonuna kadar sert temas gerektiren sporlar yapılamaz.
- 1 yılın sonunda hasta tamamen normal hayatına geri döner.
Ameliyat prosedürü hastanın ihtiyacına özel olarak belirlenmelidir. Omurganın stabil hale gelmesi için metal vida, plaka veya çubuk gibi yardımcı malzemeler kullanılabilir.
Kifoz Ameliyatı Riskleri
Kifoz ameliyatı ciddiye alınması gereken bir operasyondur. Ancak yapılması için zaman kaybedilmemelidir. Omurgada oluşan eğriliğin düzelmesinin amaçlandığı cerrahi müdahalede, ense kökünden başlanarak bel kıvrımına kadar gerekli görülen omurlar sabitlenir.
Yapılan düzelmeler kalıcıdır.
10 yaş altı çocuklar için yapılan operasyonda omurgaları tutarken aynı zamanda iç içe geçmesini sağlayan bağımsız çubuklar yerleştirilir. Çocuğun gelişimi devam ettikçe çubuklar uzatılır.
Kifoz ameliyatında olası akciğer ve kalp hastalıklarının oluşumu engellenir veya ertelenir. İskelet ve kas problemleri çözüme kavuşurken gövde dengesi olması gereken şekle gelir. Uygulama genel anestezi altında gerçekleşir.
Kifoz Ameliyatı Ankara
Ameliyat sonrasında hasta takibi ilk 24 saat boyunca ihtiyaç halinde yoğun bakımda devam eder. Omurgalarda yapılan diğer cerrahi müdahalelere göre farklı riskler barındıran kifoz ameliyatları sonrasında enfeksiyon ve yüksek ateş görülebilir. Müdahalenin tekrarının gerekli olabildiği durumlar yaşandığı gibi kısmi felç ve herhangi bir uzvun işlevsiz hale gelmesi de düşük riskler arasında sayılabilir.
Yeni nesil uygulamalardan yardım alınan cerrahi müdahaleler navigasyon teknolojisi kullanılır.
Hastanın; ameliyat bölgesine düzenli günlük pansuman yapılır. Dikişlere 15 gün boyunca su değdirilmemelidir. Bol sıvı tüketimi, kabızlık önleyici tedbirler ve alafranga tuvalet kullanımı ameliyat sonrası komplikasyonları minimum seviyeye çeker. Hastalar kendilerini yormayacak şekilde hareketli bir yaşama dönmek için egzersizlere hafif yürüyüşlerle başlayabilir.
Kifoz Ameliyat Fiyatı
Kifoz ameliyatı hastanın dış görünüşü ve omurga sağlığı açısından gereklidir. Korse veya cerrahi olmayan diğer yöntemlerle tedavisi süren hastaların kontrollerini aksatmaması son derece önemlidir.
Doğru tedavi planı kişiden kişiye göre değişir. Ameliyatla müdahalede ihtiyaca uygun planlama hastayı takip eden hekim tarafından yapılmalıdır. Ameliyatın içeriği (enstrumantasyon seviyesi, osteotomi tipi ve sayısı) hastanede yatış süresi ve kişiye özel uygulamalar kifoz ameliyat ücreti üzerinde belirleyici rol oynar.
Sıkça Sorulan Sorular
Kifoz teşhisinin ardından hasta ve yakınları için zorlu ve karmaşık bir süreç başlar. En doğru bilgiler hastayı takip eden hekim tarafından verilebilir. Kişiden kişiye değişen özellikler nedeniyle her sorunun cevabı her hasta için aynı olmayabilir. Hasta ve ebeveynlerin cevabını merak ettikleri sorulara ait yanıtlar şu şekilde verilebilir;
Kifoz boy uzamasını engeller mi?
Vücudun duruş şeklini bozan kifoz, boy uzaması önünde ciddi bir engel oluşturmaz. Duruş bozukluğu nedeniyle hastada boyun kısaldığı izlenimi oluşur. Erken çocukluk çağında ortaya çıkan kamburluk büyümeye engel teşkil etmez. Etkili bir tedavi planı çocuğun büyümesini engellemeyecek şekilde yapılmalıdır.
Kamburluk düzelince boy uzar mı?
Yaşam kalitesini düşürmenin yanı sıra farklı sağlık sorunlarına da zemin hazırlayan kifoz, ameliyatla tedavi edilebilir. Vücutta oluşan eğriliğin giderilmesiyle hastaların boyunda belli oranda uzama görülebilir.
Kifoz egzersizle düzelir mi?
Duruş bozukluğu ve kamburluk egzersizle önlenebilir. Başlangıç seviyesindeki hastaların hekim tarafından önerilen çalışmaları aksatmadan yapması son derece önemlidir. Postural farkındalık ve egzersizler kifoz tedavisinin vazgeçilmez destekçisidir. Doğru egzersizle; kısalmış kasların gerilmesi ve zayıf kasların aktif hale gelmesi hedeflenir. Germe ve kuvvet egzersizleri belli bir plan eşliğinde hastaya verilir. Başlangıç seviyesinde germe hareketleri günde 2 kez 10 tekrarla başlar. Germe pozisyonunda 10-15 saniye kalınması ve ardından 10-15 saniye dinlenilmesi önerilir.
Kifoz hastaları nasıl yatmalı?
Kifoz hastaları için tavsiye edilen yatak sert ve düz olmalıdır. Yatağın vücut ağırlığıyla birlikte yaylanmaması istenir. Baş ve gövdenin uyku boyunca uyum içinde kalmasını sağlayan bir yatak idealdir. Aynı şekilde yastık çok alçak ya da yüksek olmamalıdır. Bu hastalıkta yumuşak yastıklar asla önerilmez. Çok sert ve yüksek yastıklarsa başın arkada kalarak zorlanmasına neden olur.
Kifoz hastaları için ideal duruş pozisyonu hangisidir?
Baş dik durmalı ve ileri bakmalıdır. Yanlardan bakıldığında kulaklar omuzla hizalanmış olmalıdır. Göğüs dik ve bel boyun çukurları normalden az ya da çok olmamalıdır. Karnın düz ve omuzların dik olduğu pozisyon gün boyu korunmalıdır.
Kambur olup olmadığı nasıl anlaşılır?
Kifoz teşhisi hasta hikâyesine bağlı olarak doktor muayenesi, fiziksel bulgular ve ihtiyaç duyulması halinde çeşitli testlerle kolay bir şekilde anlaşılır. Muayene genellikle tanı koydurur ek olarak en sık kullanılan testler arasında röntgen, pulmoner fonksiyon testleri, nörolojik testler veya elektronik tarama yöntemleri sayılabilir.