Omurgayı ilgilendiren ameliyatlar çoğu zaman sinir zedelenmesi ve felç gibi oldukça ciddi riskler taşır. Spinal cerrahide yeni kullanılmaya başlanan robotik ameliyat teknikleri, hastadaki sinir hasarı ve felç risklerini en düşük seviyede tutar ve iyileşme sürecinde önemli katkılar sağlar. Robotik ameliyat tekniği aynı zamanda skolyoz cerrahi tedavisinde de kullanılabilir.
Robotik Skolyoz Ameliyatı Nedir?
Skolyoz, çoğu zaman ergenlik öncesi ortaya çıkan ve zaman içerisinde omurganın eğilmesine neden olarak başta duruş bozuklukları ve kardiyovasküler sorunlara yol açabilen bir çeşit omurga deformitesidir. Tedavisinde diğer teknikler işe yaramıyor ve eğrilik açısı büyümüşse, son aşamada cerrahi yöntemler kullanılır. Çoğu zaman spinal füzyon cerrahisi denilen, kemiklerin açılarının değiştirildiği bir ameliyat ile tedavi edilir.
Geleneksel yöntemler ile yapılan skolyoz ameliyatı (spinal füzyon cerrahisi), sırta büyük bir kesi yapmayı gerektirir. Robotik skolyoz ameliyatı, büyük kesiler yapılmadan, bazı mikrocerrahi araçlar ve robotik sistemler kullanılarak gerçekleştirilen minimal invaziv cerrahi prosedüre verilen isimdir. Böylece, ameliyat sırasında ve sonrasında oluşabilecek komplikasyon riski azaltılır ve ameliyatın başarı oranı artar.
Robotik skolyoz cerrahisi, minimal invaziv bir işlemdir. Minimal invaziv, cerrahi, işlemin yapılması için 0.5 ila 1 santimetrelik kesiler kullanılan cerrahi tekniğin adıdır. Doktor, yapılacak işlemi bu kesilerden girerek tamamlar. Daha küçük kesiler yapılması ameliyat sonrası enfeksiyon gibi bazı komplikasyon risklerini azaltabilir ve çoğu zaman hastanın iyileşme sürecinin daha konforlu olmasını sağlar.
Robotik skolyoz ameliyatı, robotik araçların kullanılması ile yapılır. Bu araçlar, daha hassas hareket kabiliyetine sahiptir ve bölgenin monitörden izlenmesine olanak tanır. Böylece daha zor ameliyatlar dahi kolaylıkla yapılabilir. Ameliyat sırasında yaralanma veya kanama gibi riskler azaltılır. Ayrıca daha küçük kesiler yapıldığı için ameliyat sonrası süreç çok daha konforludur.
Robotik Omurga Cerrahisinin Avantajları
Robotik omurga cerrahisi daha konforlu iyileşme süreci, ameliyat sonrası komplikasyon riskinin azalması, ameliyatın başarı oranının artması gibi birden fazla avantaj sunar. Çoğu durumda, doktor ve hasta açısından, geleneksel cerrahi tekniklerin kullanıldığı ameliyatlardan daha avantajlı ve konforludur. Sağladığı diğer avantajlar şunlar olabilir:
Daha Kısa İyileşme Ve Ameliyat Süresi
Robotik omurga cerrahisi, minimal invaziv ameliyat tekniğini kullanır. Bu teknik hastada küçük kesiler yapılmasını içerir. Dolayısıyla geç iyileşen büyük ameliyat yaraları yoktur. Yapılan kesiler, ameliyattan kısa bir süre sonra iyileşir. Robotik omurga cerrahisi kullanılan ameliyatlarda iyileşme süreci çoğu zaman daha konforludur.
Robotik omurga cerrahisi ameliyat süresi, geleneksel ameliyatlardan %36 ila %56 oranında daha kısa sürer. Bu durum çoğunlukla plaka ve vida gibi materyallerin yerleştirilmesinde robotik kol kullanımından kaynaklanır.
Daha Yüksek Bir Ameliyat Hassasiyeti Sağlar
Robotik araçlar daha hassas hareket ederler. Böylece kolayca hasar alabilecek omurga ve çevre dokular bu gibi kazalardan korunur. Ayrıca daha hassas hareket kabiliyeti olan robotik kollar sayesinde görece daha komplike omurga ameliyatları kolaylıkla yapılabilir.
Enfeksiyon Riskini Azaltır
Robotik omurga cerrahisi, çoğu zaman geleneksel cerrahiye oranla daha az enfeksiyon oluşması riski taşır. Bunun nedeni ameliyatın 0.5 ile 1 cm çapında kesiler yapılarak gerçekleştirilmesidir. Büyük kesiler daha fazla enfeksiyon riski taşır. Robotik cerrahide uygulanan küçük kesiler ameliyat sonrası dönemde enfeksiyon oluşması riskini azaltır.
Ameliyat Sırasında Oluşabilecek Komplikasyon Riski Azalır
Robotik omurga cerrahisi minimal invaziv bir işlem olduğundan ameliyat sırasında oluşabilecek yoğun kanama veya doku hasarı gibi riskler minimuma indirilir. Hastanın omurgası cerrahi araçlar ile izlenir ve bu, doktorun daha az hata yapmasına olanak tanır. Böylece ameliyat riskleri azaltılır.
Doğruluk Oranı Artar
Omurga, merkezi sinir sisteminin en önemli parçalarından biridir ve hareketi sağlayan birçok sinir burada toplanır. Ameliyat sırasında yapılacak hatalar, hastaların hareket kaybı veya felç gibi durumlarla karşılaşmasına neden olabilir.Bu nedenle özellikle vida yerleştirilen ameliyatlarda, doğruluk oranı oldukça önemlidir. Robotik omurga cerrahisi skolyoz ve diğer omurga deformitesi ameliyatlarında en yüksek doğruluk oranını sağlar. Özellikle pedikül vidası yerleştirme gibi aşamaları içeren ameliyatlarda doğruluğun ve ameliyatın başarı oranın artmasına katkı sağladığı bilinir. Bu durum hastaların daha sonra felç geçirmesi gibi risklerini azaltır.
Ameliyat Sonrası Ağrı Azalır
Robotik omurga cerrahisinin yüksek doğruluk oranı sağladığı bilinir. Yüksek doğruluk oranı, vidaların yerleştirilmesindeki hataların en aza indirildiğini gösterir. Böylece ameliyat sonrası süreçte ağrı veya materyallerin hasar görmesi sonucu ameliyatın tekrarlanması gibi riskler azaltılır.
Hareket Kapasitesi Artabilir
Geleneksel cerrahide kullanılan diskler, hareketi önemli ölçüde kısıtlayabilir. Çoğu zaman robotik cerrahi ile birlikte kullanılan yapay yeni disklerin hareket kapasitesini artırabileceğine dair bazı umutlar mevcuttur. Bu konu ameliyat için kullanılacak tekniklerin ve materyallerin seçimi ile ilgili olabilir. Bu nedenle en doğru bilgiyi doktor verecektir.
Robotik Skolyoz Ameliyatının Riskleri
Robotik skolyoz ameliyatı, maliyetinin yüksek olması veya ameliyat sırasında robotik sistemler ile ilgili arızaların oluşabilecek olması gibi bazı dezavantajlar ve riskler içerebilir. Ancak bu riskler nadiren gelişir ve süreç genellikle son derece güvenlidir.
Robotik cerrahi şu dezavantaj ve riskleri taşıyabilir:
Ameliyat Sırasında Meydana Gelen Ekipman Arızası
Robotik cerrahi bazı mikrocerrahi araçları ve robot kollarını kullanmayı içerir. Aslında bu araçlar son derece güvenli ve işlevseldir. En küçük işlemlerin neredeyse hatasız olarak yapılmasını sağlarlar. Ancak nihayetinde, teknolojik araçlar olduklarından robotik ameliyat sırasında ekipmanın arızalanması ihtimal dahilindedir. Bu oldukça nadiren olur ve hatta neredeyse imkansızdır.
Uzman Sayısı Düşüktür
Robotik cerrahi teknikleri görece yeni bir yaklaşımdır. Bu nedenle robotik omurga cerrahisi alanında uzman doktorlara rastlamak güçtür. Bu alanda tecrübesi ve gerekli eğitimi olmayan doktorlardan uzak durulmalı, robotik cerrahi alanında deneyimli bir ekibe başvurulmalıdır. Böylece ameliyat sırasında ve sonrasında oluşabilecek risk unsurları önlenebilir.
Uzun Süreli Sonuçları Tam Olarak Kestirilemez
Robotik skolyoz cerrahisi görece yeni bir tedavi-ameliyat biçimidir. Bu nedenle uzun dönem verileri elde etmek güçtür. Ancak kısa vadeli sonuçlar, robotik cerrahinin geleneksel açık ameliyatlardan daha başarılı sonuçlar elde edilmesine yardım ettiğini gösterir.
Kısaca, robotik omurga cerrahisi, ameliyat sırasında robotik araçların arızalanması riskini taşır. Ancak bu tamamı ile potansiyel bir risktir. Gerçekleşme ihtimali son derece düşüktür. Arızalanmalar, omurga ve çevre dokularda zedelenmelere, sinir hasarına ve dolayısıyla kalıcı hasarlara neden olabilir. Ancak tekrar etmekte fayda var ki bu son derece düşük bir ihtimaldir.
Robotik Skolyoz Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Robotik skolyoz ameliyatı bir çeşit iş istasyonu gibi çalışan robotik kol; navigasyon kamerası ve monitör içeren bir cerrahi araçla yapılır. Cerrahi araç üzerindeki navigasyon kamerası, ameliyat sırasında görüntüleme tekniklerinin kullanılmasına olanak tanırken, robotik kol hassas cerrahi işlemlerin yüksek doğruluk payıyla yapılmasını sağlar.
Cerrahi işlem hastaya genel anestezi uygulanması ve hastanın ameliyat masasına sabitlenmesi ile başlar. Sabitleme, ameliyat sırasında oluşabilecek hareketlerin engellenmesi için yapılır. Çalışılan bölge oldukça hassas olduğu için buna ihtiyaç duyulur.
Ameliyat planlaması yapılması için hastanın omurgası bazı görüntülenme teknikleri ile ameliyat öncesi incelenir. Ancak robotik cerrahi skolyoz ameliyatında, görüntüleme, robotik aracın üzerindeki navigasyon kamerası ile birlikte ameliyat sırasında da gerçekleştirilebilir. Böylece omurganın 3 boyutlu bir modeli çıkarılır. Bu nedenle robotik skolyoz ameliyatına 3 boyutlu omurga ameliyatı da denir. Omurga üzerinde yapılabilen çoğu cerrahi işlemde 3 boyutlu görüntülenme zaruri olarak yapılır. Bu sayede yerleştirilecek vida veya implant en doğru şekilde monte edilir.
Hasta masaya sabitlendikten ve diğer ameliyat öncesi hazırlıklar yapıldıktan sonra doktor hastaya birkaç santimetrelik kesiler yapar. Bu kesiler cerrahi araçların yerleştirilmesi için kullanılmak üzere yapılır. Geleneksel ameliyatlara göre yapılan kesi boyutları oldukça küçüktür.
Doktor, ameliyatı monitörden izler. Tıpkı klasik kapalı ameliyatlarda olduğu gibi hastanın işlem yapılacak bölgesi, kameralar sayesinde daha ayrıntılı olarak incelenebilir. Böylece daha hassas işlemler daha az hata yapma ihtimali ile tamamlanır
Robotik kol yüksek hassasiyetli ve hareket kabiliyeti oldukça gelişmiş bir tıbbi araçtır. Bu sayede, yerleştirilecek implant veya vida, yüksek doğruluk oranları ile yerleştirilir. Aslında robotik kol bir anlamda doktor tarafından kontrol edilir. Yerleştirilecek materyalin alanı ve uygulanacağı bölge ile ilgili tüm veriler ameliyat öncesinde cihaza girilmiştir. Doktor, cihazı kontrol ederek ameliyatı tamamlar.
Robotik omurga cerrahisi ameliyatı geleneksel yöntemler ile yapılan ameliyatlara göre daha kısa sürer. Bunun nedeni, robotik kolun daha hatasız ve hızlı hareket etmesidir. Elbette ameliyatın süresi, cerrahi operasyonun ne için yapıldığı veya hastanın özel durumuna göre değişebilir.
Hangi Durumlarda Robotik Cerrahi Tercih Edilmelidir?
Robotik cerrahi, görece yeni bir cerrahi operasyon tekniğidir. Her durumda kullanılması gerekmeyebilir. Ancak özellikle yüksek hassasiyet isteyen cerrahi işlemlerde oldukça faydalı olduğu görülmüştür. Doktor hangi durumlarda kullanılması gerektiği hakkında daha fazla bilgi verebilir.
Robotik cerrahi çoğu zaman bazı kanser hastalarının (özellikle kolon) cerrahi tedavisi ve omurga deformasyonları gibi yüksek hassasiyet gerektiren durumlarda kullanılır. Böylece ameliyatlar yüksek doğruluk ve başarı oranı ile tamamlanır ve hastada ameliyat sonrası komplikasyon görülme riski azalır.
Omurga cerrahisinde robotik ameliyatların kullanılması daha maliyetli olabilir. Çoğu zaman fiyatlar yüksektir. Bu durum, robotik omurga cerrahisinin henüz yaygın olarak kullanılmıyor olmasından kaynaklanır. Bu nedenle, her zaman tercih edilmeyebilir. Her zaman tercih edilmiyor oluşunun altında yatan bir diğer neden ise, tüm klinik ve hastanelerin bu teknolojiyi kullanacak imkanlarının bulunmamasıdır. Robotik ameliyatlar için gerek maddi gerekse eğitim açısından henüz yaygınlaşmamış bir teknolojidir demek yanlış olmaz.
Skolyoz Tedavisinde Kullanılan Yeni Ameliyat Yöntemleri Nelerdir?
Günümüzde ameliyat teknikleri hastaya daha az doku hasarı verme, hasta konforunu artırma ve başar oranının yükseltilmesi gibi hedeflere ulaşmaktır. Geleneksel cerrahi tekniklerden sonra (açık ameliyatlar) laparoskopik (kapalı) ameliyatlar hasta konforunu büyük ölçüde artırmıştı. Tıpkı bu durum gibi skolyoz tedavisindeki en yeni ameliyat yöntemi, robotik skolyoz ameliyatı olmuştur. Robotik cerrahi, omurga gibi oldukça hassas işlem gerektiren cerrahi operasyonlarda en yüksek doğruluk payını sunması nedeniyle giderek yaygınlaşmaktadır. Böylece hasta konforu ve ameliyatın başarı oranı da artar.
Robotik cerrahi skolyoz tedavisinde henüz tam olarak yaygınlaşmış değildir ancak teknolojik imkanların artışı ve robotik cerrahinin sağladığı başarı oranı yaygınlaştıkça daha sık kullanılır olacaktır. Özellikle daha komplike ve ayrıntılı skolyoz ameliyatlarında, robotik cerrahi skolyoz ameliyatı tercih edilebilir.