Bel Fıtığı

Çağımızın hastalığı olan ve hemen herkeste görülmeye başlayan bel fıtığı yaşam kalitesini düşürürken günlük hayatta da bu sorunu yaşayanlara oldukça sorun çıkarmaktadır. Bu yazımızda sizlere bel fıtığı hakkında bilgiler verirken aynı zamanda farkındalık yaratıp ve erken teşhise de dikkat çekeceğiz.

Bel Fıtığı Nedir?

Omurgamızın bel kısmı vücudumuzun bütün ağırlığı taşımaktadır. Omurların içinde vücudumuzun hareket etmesini sağlayan esnek diskler bulunur. Bu diskler omur için hava yastığı görevi görür ve jöleye benzer bir yapıya sahip, güçlü bağ dokusudur. İnsanlar yaşlandıkça bu diskler, omurlar arasındaki yastık görevini yerine tam olarak getirememeye başlar. Diskler bulunduğu yerden taşabilir, yırtılabilir ya da yıpranabilir. Bel fıtığı büyük oranda son iki bel omurunda ortaya çıkmaktadır.

Bel Fıtığı İçin Risk Oluşturan Faktörler Nedir?

Hastalık sadece yaş ilerledikçe ortaya çıkmaz, bunun için pek çok başka etkenlerde bulunmaktadır. Bel fıtığı için risk oluşturan etkenler şunlardır:

1. Hareketsizlik: Her ne kadar vücudumuzun bütün ağırlığını bel omuru taşıyor demiş olsak da bu durum aslında öyle değildir. Arka planda bu omuru destekleyen görünmez kahramanlar bulunur. Bu kahramanlar ise omurga boyunca uzanan kaslarımızdır. Kaslarımız hareketsiz kaldığı zaman bu kaslar zamanla işlevini yitirir ve zayıflamaya başlar. Bu da omurgaya fazladan yük binmesine sebep olur. Böylece omurda bulunan diskler üst üste biner ve fıtıklaşma olur.
2. Aşırı kilo: Vücudunuzun belli bir kapasitesi vardır. Bu kapasitenin üstüne çıktığınız zaman vücut hem ağırlaşır hem de kendini taşıyamaz hale gelir. Bu durum sonucunda da aşırı baskıya uğrayan diskler deforme olur.
3. Genetik: Genetik yolla taşınan bir hastalık değildir. Fakat genlerden gelen hasarlı bir bağ dokusu hastalığı, vücutta fıtık için bir yatkınlık meydana getirebilir.
4. Meslek: Ağır fiziksel güç kaynaklı meslekler, uzun süre ayakta duran ya da aynı şekilde uzun süre oturan kişilerde bel fıtığı görülme riski daha fazladır. Bu sadece meslek için değil günlük hayatımız içinde geçerlidir. Ağır eşya taşıma, uzun süre ev işi yapma gibi durumlar fıtığı tetikleyecek etkenlerdir.

Bel Fıtığı Nedir? Belirtileri Nelerdir? Bel Fıtığı Tedavi Seçenekleri | Profesör Doktor Gökhan Demirkıran

Bel Fıtığı Belirtileri

Rahatsızlık her insanda farklı şekilde ortaya çıkabilir. Genel olarak kalçalara, ayaklarınıza ya da bacaklara yayılarak ilerleyen bir ağrı şeklinde ortaya çıkar. Sanki birisi bu organlarınıza iğne batırıyormuş gibi hissedersiniz. Bizde bel fıtığı belirtileri hakkında genel bir bilgilendirme hazırladık.

• Bacaklarınızda veya ayaklarınızda devamlı olarak bir uyuşma ya da karıncalanma varsa
• Kaslarınızda bir güçsüzlük hissediyorsanız
• Hareket ederken batma veya zorlanma yaşıyorsanız
• Beliniz devamlı olarak ağrıyorsa
• Bacaklarınıza yayılan ağrı varsa
• Çabuk yorulmaya başladıysanız
• İdrarınızı tutamıyor ve ufakta olsa altınıza kaçırıyorsanız
• Dengenizi kaybediyor ya da ayağınız bir anda boşa çıkıyorsa
• Otururken ya da yürürken zorlanıyorsanız

Bütün bu maddeler bel fıtığınız olabileceği anlamı taşımaktadır. Bu yüzden kendinize dikkat etmelisiniz. Bu belirtilerden bir ya da birkaçını yaşamaya başladıysanız mutlaka bir doktora danışın.

Bel Fıtığı Tanısı Nasıl Konulur?

Bel fıtığı omurlar arasındaki disklerin yerinden kayması ve sinirlerin sıkışmasıyla oluşan bir rahatsızlıktır. Belirtileri ise genellikle bacaklarda, kalçalarda ve ayaklarda yayılan ağrı ile meydana gelir. Bel fıtığı belirtileri tespit edildiği takdirde hızlı bir şekilde doktora başvurmak ve gerekli tanı yöntemleri ile beraber tedaviden yararlanmak gerekir. Bazı yaygın belirtiler arasında kas güçsüzlüğü, bacak veya ayaklarda uyuşma durumu, bel ağrısı, hareket ederken zorlanma ve denge kaybı vardır. Bu belirtiler ile birlikte bel fıtığı tanısı koymak için bazı yöntemlere başvurulmaktadır. Alanında uzman bir doktor, tanı sonucuna göre uygun bir tedavi yöntemi önerir. Bel fıtığı tanısı için:

• Hastanın şikayetleri ve tıbbi geçmişine bakılır. Ağrı şiddeti, yayılma durumu ve hastanın yaşam tarzı hakkında bilgi almak gerekir.
• Fizik muayene tanısında doktor kişinin refleksi, hissiyatı ve kas gücüne bakar. Ağrı seviyesi ve yayılımı kontrol edilir. Eğer sinir sıkışması gibi bir durum varsa fizik muayene tanısından yararlanılır.
• Görüntüleme testleri arasında röntgen, MRI, CT ve miyelografi yöntemlerinden yararlanılır. Böylece daha detaylı kemik ve disk görüntüleri elde edilir.
• Elektrodiagnostik testler yani EMG çalışmaları ile sinir ve kasların elektriksel aktivitesi ölçülür. Böylece sinir sıkışmasının derecesi ile etkilendiği bölgeleri belirlemek mümkündür.

Genel olarak bel fıtığı tanı süreci, detaylı bir değerlendirme ile birlikte doğru testlerin kombinasyonuyla birleştirilir. Doktorlar hastanın belirtilerini, görüntüleme testleri ve fizik muayene bulgularını bir araya getirir ve kesin tanıya ulaşır. Bel fıtığı tedavi sürecinin planlanması adına mutlaka doğru bilgi aktarımı ve diğer tanı yöntemlerinden yararlanmak gerekir.

Bel Fıtığı Tedavisi

Her hastalıkta olduğu gibi bel fıtığında erken tanı her zaman önemlidir. Erken tanı koyulduğu takdirde ameliyata gerek kalmadan fıtık düzelebilir. Fıtığın şiddeti ve durumuna göre tedavi yöntemi de değişiklik göstermektedir. Bel fıtığınız düzelebilecek bir halde ise doktorunuz tarafından size ilaç ya da istirahat önerilir. Bunlara ek olarak fizik tedavi ile var olan ağrılarınızın da azalması sağlanır. İlaç tedavisi işe yaramazsa bunun yerine enjeksiyon tedavisine başlanır. Bütün bunlarda işe yaramazsa son çare olarak cerrahi müdahaleye başvurulur.

Bel Fıtığı Tedavisi Ankara

Cerrahi tedavi öncesinde beyin cerrahisi ya da ortopedi uzmanı tarafından hastaya MR ya da tomografi çektirilir. Gerekli tetkikler yapıldıktan sonra doktor, hasta için uygun olan ameliyat planını paylaşır. Hastanın yaşı, fıtığın bulunduğu omur aralığı ve hastada bir hastalık olup olmadığı hakkında detaylı bilgi edinilir. Sonraki aşama ise ameliyattır.

Bel Fıtığı Ameliyatı

Bel fıtığı ameliyatı, fıtığın bölgesine, ilerlemesine bağlı olarak lokal, genel ya da spinal anestezi ile yapılır.

• Hasta ameliyat boyunca yüzüstü yatar pozisyondadır.
• Fıtığın olduğu bölgedeki diske ufak bir müdahale ile zarar verilmeden kesi atılır.
• Ameliyatların büyük bir çoğunluğu kısmı diskektomi ile yapılmaktadır.
• Dışarı taşmış olan disklerde ise daha farklı müdahale gerekebilir.
• Ameliyattan sonra bir süre anestezinin etkisinin geçmesi gerekir.
• Belli aralıklarla hastaya pansuman yapılır.
• Hasta kendisini iyi hissetmeye başladığında ayağa kaldırılır ve destekle birlikte birkaç adım yürümesi sağlanır.

Hastanın yürümesinde bir sorun yoksa genel olarak 24 saatin sonunda hasta, hastaneden taburcu edilebilmektedir.

Bel Fıtığı Ameliyatı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Bir sorun çıkmadan ameliyatı atlattığınızı varsayarak sonrası için nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatalım.  Ameliyat sonrasında istirahat önemlidir fakat hareket etmek ve sağlıklı beslenmeye dikkat etmek gerekir.

Ameliyattan sonra hasta zayıf olan bel kaslarını güçlendirmelidir. Bunun için isterse fizik tedaviye gidebilir isterse de doktorunun önerdiği egzersizleri kendi imkanıyla yapabilir. Aktif olarak spor yapan ve sürekli hareket halinde olan kişiler ameliyattan sonra daha çabuk iyileşme göstermektedir. Bunlar dışında ameliyattan sonra;

• 4 hafta boyunca araç kullanılmamalı
• Uzun süre boyunca oturmak
• Ağırlık kaldırmak ya da kaldırmaya çalışmak
• Bele zarar verecek şekilde eğilmek ya da sarkmaktan kaçınılmalıdır.

Bel Fıtığı Ameliyatı Riskleri

Tüm ameliyatlar kendi içinde belli riskleri barındırır. Bu yüzden hiçbir ameliyat için risksizdir demek doğru olmaz. Enfeksiyon kapma, ameliyat sırasında aşırı kanama ve sinir hasarı gibi durumlar ameliyat sırasında karşılaşılabilecek problemlerdendir. Teknoloji geliştikçe sağlık alanında oluşabilecek risklerde en aza inmeye başlamıştır.

Ankara Bel Fıtığı Ameliyatı

Fıtık ameliyatları artık mikroskop ve endoskop aracılığı ile yapılabiliyor. Böylece ameliyat sırasında hiçbir kas ya da sinir zarar görmemiş oluyor. İyi cerrahi müdahale ile bel fıtığı ameliyatında kalıcı sorunlar ortaya çıkmamaktadır. Ameliyat sonrası hastaları en mutlu eden durum ağrıların azalmasıdır. Ağrılar, hasta iyileştikçe zamanla azalarak ortadan kalkar. Bacakta oluşan uyuşma ise zamanla geçer ve hasta eski yaşam kalitesine yavaş yavaş geri dönmeye başlar.

Bel Fıtığı Ameliyatı Sonrası Yapılabilecek Egzersizler

Ameliyat sonrası kendinizi yormadan yattığınız yerden yapabileceğiniz mini egzersizler vardır. Fıtık ameliyatı sonrası yapılacak egzersizler şu şekildedir:

• Ayak bileğiniz için: Sırtüstü uzandıktan sonra ayağınızı pedala basıyormuş gibi bir öne doğru bir de arkaya doğru hareket ettirin.
• Düz bacak kaldırma: Sırtüstü yattıktan sonra bir dizinizi kendinize doğru bükün. Karnınızı sıkın ve düz duran bacağınızı havaya kaldırın. 2-3 saniye tuttuktan sonra bacağınızı indirin ve aynı işlemi öbür bacağınız içinde yapın.

Orta dönemde yapılabilecek egzersizler:

• Kalça arkası germe: Sırtüstü uzanın. Dizlerinizden birini kaldırıp bükün ve göğsünüze doğru çekin. Bu işlemi diğer bacak içinde uygulayın.
• Hamstring germe: Sırtüstü yatın. Her iki dizinizi de bükün. Ondan sonra elinizle bir bacağınızı havaya kaldırın ve bacağınızın uyluk kısmından tutun. Bacağınızda oluşan gerginliği hissedene kadar bu işlemi yapmaya devam edin.

Sizlerde bu noktalara dikkat edip egzersizlerinizi yaparsanız hem hastalığın tekrarlanmasının önüne geçebilir hem de ileri ki dönemlerde yaşanacak sorunların önüne geçmiş olursunuz.