Scheuermann kifozu, 1921 senesinde ilk kez Danimarkalı Radyolog Holger Werfel Scheurermann tarafından tanımlanarak literatüre girmiştir. Yani Scheuermann kifozu, bu hastalığı ilk defa tanımlayan kişinin adını almıştır.
Scheuermann kifozu, tıpkı postüral kifoza benzer şekilde gençlik yıllarında belirginleşmektedir. Sıklıkla erkeklerde rastlanan Scheuermann kifozu, popülasyonun %0.4 ila %8.3’ünü etkileyebilmektedir. Bilhassa zayıf vakalarda, postüral kifozdan önemli bir ölçüde daha belirgin ve şiddetli bir deformiteye sebebiyet verebilmektedir.
Scheuermann kifozu, sıklıkla torasik omurgayı tutsa da kimi durumlarda alt (lomber) omurgayı da etkilemektedir. Kısaca sırt veya sırt ile bel bölgesindeki yapısal hiperkifoz (aşırı kamburluk) olarak da tanımlanan göğüs kafesine denk gelen omurgaların öne doğru açı alması ile kamburluk olarak ifade edilebilecek bir duruş bozukluğudur.
Scheuermann Kifozu Nedir?
Scheuermann kifozu, üç ya da üzerindeki ardışık omurun 5 derece veya üzerinde anterior kamalaşması ile kendini gösteren bir deformite yani duruş bozukluğudur. Scheuermann kifozu, bir kemik yapısının veya yumuşak dokunun deformitesine bağlı olarak meydana geldiği düşünülen, radyolojik perspektiften bakıldığı zaman ise 50 derecenin üstündeki yapısal kamburluğa verilen hastalık ismidir. Meydana geliş nedeni bilimsel olarak henüz bilinmemektedir.
Scheuermann kifozu tanısı konulan bir kişide, yandan çekilen röntgen tetkiki; birkaç ardışık omurun dikdörtgen şekillerini kaybederek kama şeklini aldığını yani daha üçgen bir biçime sahip olduğunu anlatacaktır. Scheuermann kifozunun sebebiyet verdiği eğrilik sıklıkla keskindir ve açılı bir görünümdedir.
Scheuermann kifozu, genç hastaların ailelerinin kamburluk görünümünü fark etmesi ile uzman bir hekime başvurması; hastanın 12 ila 17 yaş arasına yani ergenlik dönemine denk gelmektedir.
Scheuermann kifozunun tipik ve atipik olarak 2 farklı tipi bulunmaktadır.
Tipik Scheuermann Kifozu: En yaygın gözlemlenen Scheuermann kifozu tipidir. Hastada sırt bölgesinde meydana gelen kamburlukla beraber alt (bel) bölgesindeki omurgaların da yapısal olmayan bir eğriliğe doğru gittiği gözlenmektedir.
Atipik Scheuermann Kifozu: Aktif olarak sporla ilgilenen ergenlik çağındaki erkeklerde sıklıkla gözlenmektedir. Bu hastalarda, sırt ila bel bileşkesinde değişiklikler gözlenir ve sıklıkla dinlenme ile azalan ağrı semptomları mevcuttur.
Scheuermann Kifozu Neden Olur?
Scheuermann kifozu, bir kemik dokusunun ya da yumuşak dokunun anormalliğine yani patolojisine bağlı olarak meydana geldiği düşünülen, radyolojik perspektiften bakıldığı zaman 55 derecenin üstündeki yapısal kamburluğa verilen isimdir. Scheuermann kifozunun nedeni yani ortaya çıkış sebebi henüz bilimsel camia tarafından aydınlatılamamıştır. Ancak kalıtsal bazı sebeplerin etkili olduğu birçok otorite tarafından tartışılmıştır. Etiyolojisi hususunda değişik teoriler ortaya konsa da başta da belirttiğimiz gibi meydana geliş şekli ve nedeni henüz bilinmemektedir. Avasküler nekroz, biyokimyasal değişiklikler, kemik yapısındaki anormallik, mikrofraktürler, malnütrisyon, mekanik etkenler, vitamin yetersizliği ve endokrinopati gibi değişik teoriler günümüzde Scheuermann kifozunun nedenleri olarak tartışılmaktadır.
Scheuermann Kifozu Belirtileri Nelerdir?
Scheuermann kifozunun en yaygın belirtisi ağrının varlığıdır. Scheuermann kifozlu bir hastada sırt ağrıları, göğüs ağrıları ve bel ağrıları yaşanabilmektedir. Spor, fiziksel aktiviteler, uzun süre ayakta kalmak ya da oturma gibi çeşitli durumlar ağrıyı daha da şiddetli hale sokabilmektedir. Ayrıca Scheuermann kifozunun bir diğer önemli belirtisi de hastanın çabuk yorulmasıdır. Tüm bu semptomların yanında solunuma dair belirtiler de görülebilmektedir.
Scheuermann kifozunda hastanın yaşadığı ağrının yanında duruş bozukluğu da dikkat çekicidir.
Scheuermenn kifozu, skolyozla birlikte görülebilir, ancak sıklıkla skolyozla birlikte rotasyon görülmemektedir.
Klinik ve radyolojik bulguları ise şu şekilde özetlemek doğru olacaktır; omurga uç plaklardaki düzensizlikler, Schmorl olarak adlandırılan nodüller, intervertebral disk yüksekliğindeki bariz azalma, Rijit kifoz, kifozun üstünde ve altında artış gösteren lordoz ve torasik omurga hiperkifozudur.
Scheuermenn kifozu ile ilgili tüm süreci ve semptomları değerlendirmek üzere alanında uzman bir hekime muayene olmanız önem arz etmektedir.
Scheuermann Kifozu Tanısı Nasıl Konulur?
Scheuermenn kifozu tanısı, anamnez, fiziki muayene ve radyolojik tetkikler neticesinde konabilmektedir. Tam tanının konulabilmesi için anteroposterior ve lateral radyografi tetkikleri şarttır.
Scheuermann kifozu tam tanısı konulan bir vakada, yandan çekilen radyografi tetkiki; birkaç ardışık omurun dikdörtgen şekillerini kaybederek kama şeklini aldığını yani daha üçgen bir biçime sahip olduğunu anlatacaktır. Scheuermann kifozunun sebebiyet verdiği eğrilik sıklıkla keskindir ve açılı bir görünüme sahiptir. Scheuermann kifozuna radyolojik perspektiften bakıldığı zaman 50 derecenin üstündeki yapısal kamburluk dikkat çekmektedir.
Radyolojik bulguları başlıklar altında incelemek gerekirse;
- Vertebralarda kamalaşma,
- Vertebra yüksekliğinde görülen azalma,
- Son plakta düzensizlik,
- Disk mesafesinde fark edilen daralma,
- Kifotik deformite,
- Kifozun üstünde ve altında artış gösteren lordoz,
- Spondilolizis,
- Anterior osteofit,
- Faset eklemlerde artroz şeklinde değerlendirilmektedir.
Özetlemek gerekirse tam tanı için bulgular şu şekildedir; omurga uç plaklardaki düzensizlikler, Schmorl olarak adlandırılan nodüller, intervertebral disk yüksekliğindeki bariz azalma, Rijit kifoz, kifozun üstünde ve altında artış gösteren lordoz ve torasik omurga hiperkifozudur.
Scheuermann kifozunun tam tanısı için gerek olmasa da Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG); anatomik yapılaşmanın oldukça ayrıntılı incelenerek değerlendirilmesinde veya cerrahi operasyon öncesi planlamalarda destek verebilecektir.
Bazı otoriteler; üç komşu omurda en az 5° kamalaşma meydana gelmesi durumunda Scheuermann kifozundan şüphelenilmesi gerektiğini bildirmişlerdir.
Scheuermann kifozunun doğru ve tam tanısı için her ayrıntının titizlikle değerlendirilmesi gerekir. Bu sebeple alanında uzman bir hekimden randevu alarak tetkikleri yaptırmanız doğru bir yaklaşım olacaktır.
Scheuermann Kifozu Egzersizleri
Scheuermann kifozu tanısı konmuş bir vakada yaşam tarzı değişiklikleri ve fizik tedavi rehabilitasyon yani egzersizler ana bileşenleri oluşturmaktadır.
Scheuermann kifozu egzersizleri; postüral egzersizler, karın kasları ve paraspinal kasları güçlendirme egzersizleri ve germe egzersizleri (Hamstring ve İliopsoas ve benzeri) yapılması önerilen temel egzersizler arasında yerini almaktadır. Bununla birlikte hastaya özel olarak hazırlanan bireysel bir egzersiz programı beklenilen ve istenilen faydayı sağlayacaktır.
Scheuermann kifozu egzersizleri için mutlaka bu alanda uzmanlaşmış bir hekimden destek almalısınız. Tüm süreç çok iyi değerlendirilmeli ve kontrol randevularınızı aksatmamalısınız.
Scheuermann Kifozu Tedavisi
Scheuermann kifozu tedavi yöntemleri aşağıdaki gibidir;
Konservatif tedavi: Bu tedavi şeklinde büyüme çağında yani kemik gelişimi düzenlenirken 70 derecenin altında seyreden esnek eğriliklerde korse tedavisi endike edilmektedir. 75 derecenin üzerinde seyreden eğrilikler söz konusu olduğu zaman ise korse tedavileri ya da alçı tedavisi başarısız olacaktır. Korse tipi olarak Milwaukee Brace ya da Modifiye Boston Brace oldukça sık tercih edilmektedir. Korse tedavisi uygulamaları, düzenli yapılacak kontroller ile iskelet yani kemik yapısı olgunluğunun tamamlanmasına dek devam ettirilmektedir.
Scheuermann kifozunun başka bir tedavi şekli ise cerrahi prosedürlerdir.
Cerrahi tedavi: Scheuermann kifozunda uygulanacak cerrahi prosedürlerin endikasyonları aşağıdaki gibidir;
- 75 derece ve üzerinde seyir gösteren kifotik deformite,
- İlerleme gösteren deformite,
- Kardiyopulmoner problemler,
- Ağrı, çabuk yorulma
- İlerleyen nörolojik defisit,
- Psikolojik etkenler,
- Kozmetik etkenlerdir.
Yetmiş beş derecenin üzerinde seyir gösteren kifozlarda, eşlik eden başka herhangi bir problemin meydana gelmediği vakalarda, hastanın isteği yoksa kozmetik yani estetik kaygılara bağlı olan sebeplerle cerrahi girişimler yapılmaması gerekmektedir.
Scheuermann kifozunun tüm süreçleri, belirtileri ve tedavi yöntemleri çok iyi analiz edilmelidir. Bu sebeplerle alanında uzman bir hekimden görüş almanız ve tedavi şekillerinin ona göre belirlenmesi çok büyük önem arz etmektedir.
Scheuermann Kifozu Ameliyatı
Scheuermann kifozu ameliyatı, omurgaya önden veya arkadan girişimler şeklinde tercih edilmektedir. Scheuermann kifozu ameliyatı öncesinde omurganın durumunun ve esnekliğinin incelenerek tespit edilmesi için gerekli radyolojik tetkiklerin yapılması elzem gelmektedir. Ayrıca, yüksek açılara sahip kifoz vakalarında ve nörolojik bulguların varlığından söz ediliyorsa MRG inceleme teknikleri ile spinal kanal ve nöral yapı durumlarının değerlendirilmesi fayda sağlayacaktır.
Yüksek açılara sahip rijit deformite vakalarında, cerrahi olarak önden girişim ile omurganın gevşetilmesi ve ardından posterior yaklaşım sayesinde deformite düzeltilmektedir.
Posterior yaklaşım yoluyla, pedikül vidalama yöntemi ve segmenter enstrümantasyon yöntemi en sık tercih edilen yöntemdir.
Scheuermann Kifozu ameliyatında deformiteye katılan vertebraların her iki tarafına pedikül vidalama uygulanmaktadır.
Scheuermann Kifozu ameliyatında eğriliğin hemen tepe bölgesinde bulunan omurlarda posterior osteotomiler uygulanarak rijit deformitede esneklik sağlanmaya çalışılmaktadır. Ardından her iki tarafa uygulanan rod’lar ve pedikül vidaları fikse edilirken var olan deformite düzeltilmektedir. Daha sonrasında, eğriliğe katılan vertebralar arasında füzyon yapılmaktadır. Cerrahi operasyon sonrası süreçlerde sıklıkla eksternal bir korseye ihtiyaç duyulmaz.Cerrahi operasyonun ardından ilk gün hasta mobilize edilmektedir. Düzenli olarak radyolojik tetkikler ve kontroller yapılmaktadır. İlk altı haftanın ardından izometrik egzersizlere ağırlık verilmelidir. Üç ay sonra ise kontrollü olmak koşuluyla omurga hareketlerine izin verilmektedir. Radyolojik açıdan füzyon oluştuğunun belirlenmesinin ardından kısıtlamalar sonlandırılmaktadır.
Scheuermann Kifozu ameliyatı ve operasyon sonrası süreç hakkında ayrıntılı bilgi almak ve süreci iyi yönetmek için bu alanda uzman bir hekimden destek almanız büyük önem arz etmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Scheuermann kifozu genetik mi?
Scheuermann kifozu, bir kemik dokusunun ya da yumuşak dokunun anormalliğinden yani patolojisinden kaynaklı olarak meydana geldiği düşünülen, radyolojik perspektiften bakıldığı zaman ise 50 derecenin üstündeki yapısal kamburluğa verilen bir isimdir. Scheuermann kifozunun nedeni yani ortaya çıkış sebebi henüz bilimsel camia tarafından aydınlatılamamıştır. Ancak kalıtsal yani genetik bazı sebeplerin Scheuermann kifozunda etkili olduğu yönündeki görüşler birçok otorite tarafından tartışılmıştır. Kısaca Scheuermann kifozunda genetik faktörlerin etkili olabileceği yönündeki görüşler hakimiyet göstermektedir.
Scheuermann kifozu egzersizle geçer mi?
Scheuermann kifozu tedavisinde egzersizler de yer almaktadır. Postüral egzersizler, karın kasları ve paraspinal kasları kuvvetlendirme egzersizleri ve germe egzersizleri (Hamstring ve İliopsoas ve benzeri) yapılması uzmanlar tarafından tavsiye edilen temel egzersizler arasında yerini almaktadır. Bununla birlikte hastaya özel olarak hazırlanan bireysel bir egzersiz programı beklenilen ve istenilen yararı sağlayabilmektedir. Scheuermann kifozu egzersizleri ve fizik tedavi uygulamaları için mutlaka bu alanda uzmanlaşmış bir hekimden destek almalısınız.
Scheuermann kifozu akciğere baskı yapar mı?
Scheuermann kifozu akciğerlere baskı yapabilmektedir. Bu da solunum ile ilgili sıkıntı ve problemleri beraberinde getirebilmektedir. Ağrıya eşlik eden solunum problemleri ve hastanın çabuk yorulması da göz önünde bulundurulmalıdır.